Sektörler · Aile Şirketleri
Aile şirketlerinde en büyük risk piyasa değil, devirdir
Türkiye’deki şirketlerin büyük bölümü aile şirketidir ve bu şirketlerin çoğu üçüncü kuşağa ulaşamaz. Sebep genellikle ticari başarısızlık değildir; planlanmamış geçiş ve çözülmemiş ortaklık meseleleridir.
Aile ile şirketi ayrıştıran, ilişkiyi koruyan bir yapı kurulabilir. Kriz çıkmadan önce.
Sektöre bakış
İki sistem iç içe geçtiğinde
Aile şirketlerinde iki farklı sistem aynı masada oturur: aile ve şirket. Ailede ilişkiler duygusaldır, eşitlik beklenir, roller doğuştan gelir. Şirkette ise performans, yetkinlik ve hesap verebilirlik esastır. Bu iki mantık ayrıştırılmadığında her yönetim kararı bir aile meselesine dönüşür.
Kuşak geçişi ise çoğu zaman hiç konuşulmaz. Konuşulmadığı için de plan yapılmaz; plan olmadığı için geçiş bir kriz anında, en kötü koşullarda gerçekleşir.
Sektörün zorlukları
Bu şirketlerde en sık gördüğümüz sorunlar
- Aile rolleri ile şirket rollerinin ayrışmamış olması
- Kuşak geçişinin planlanmamış olması
- Ortaklar arasında yazılı bir mutabakatın bulunmaması
- Aileden gelen çalışanlar ile profesyoneller arasındaki belirsiz hiyerarşi
- Şirket kaynaklarının kişisel kullanımının kayıt dışı kalması
- Miras ve pay devri sonuçlarının hesaplanmamış olması
- Kurumsallaşma girişimlerinin yarıda kalması
Nasıl değer yaratıyoruz
Aile şirketlerine katkımız
Aile anayasası
Ortak kuralların kriz çıkmadan önce yazılı hale getirilmesi.
Kuşak geçiş planı
Devrin kademeli, tanımlı ve tarihli bir plana bağlanması.
Rol netliği
Kimin neye karar verdiğinin ailede değil, şirkette tanımlanması.
Ortaklık düzeni
Pay yapısı, çıkış mekanizmaları ve değerleme esaslarının belirlenmesi.
Mali ayrışma
Aile harcamaları ile şirket giderlerinin ayrıştırılması.
Profesyonel entegrasyon
Dışarıdan gelen yöneticinin yapıya oturmasının sağlanması.
Tipik çalışma senaryoları
Bu sektörde en sık yürüttüğümüz işler
Aile anayasası çalışması
Ortaklar ve aile bireyleriyle görüşmeler, ortak kuralların yazılı hale getirilmesi.
Kuşak geçiş programı
Devir takvimi, yetki aktarımı ve yeni kuşağın hazırlanması.
Kurumsal yönetişim
Karar organlarının, yetki matrisinin ve raporlama düzeninin kurulması.
Pay yapısı düzenlemesi
Ortaklık oranları ve devir kurallarının vergisel sonuçlarıyla birlikte tasarlanması.
Şeffaflık düzeni
Aile üyelerine düzenli ve anlaşılır finansal raporlama kurulması.
İlgili yetkinlikler
Bu sektörde en çok başvurulan başlıklar
Sık sorulan sorular
Merak edilenler
Aile bireyleri anlaşamıyorsa süreç yürür mü?
Bu çalışmanın amacı zaten mutabakat kurmaktır. Bağımsız üçüncü taraf olarak herkesle ayrı görüşür, ortak zemini birlikte oluştururuz.
Aile anayasası hukuken bağlayıcı mı?
Kendi başına bir sözleşme değildir; ancak ortaklar sözleşmesi ve esas sözleşmeyle desteklenerek bağlayıcı hale getirilebilir.
Kuşak geçişine ne zaman başlanmalı?
Devirden en az beş yıl önce. Geçiş bir olay değil, bir süreçtir.
Görüşelim
Aile ve şirket arasındaki sınırı birlikte çizelim
İlk görüşme çoğu zaman aile bireylerinin farklı beklentilerini ilk kez aynı masada görünür kılar.